– เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีคุณภาพชีวิตที่มี มาตรฐาน สามารถพึ่งตนเองและช่วยเหลือผู้อื่น

– เพื่อให้ประชาคม เครือข่าย มีขีดความสามารถ เป็นแกนหลักขับเคลื่อนการพัฒนาสังคมอย่างเต็มศักยภาพ

– พัฒนาระบบ บริหารจัดการเชิงยุทธ์ของ องค์กร ที่มีประสิทธิภาพ

กระทรวงศึกษาธิการ ภารกิจหลักคือ

1. จัดทำนโยบายส่งเสริมการจัดการศึกษาปฐมวัยในสถานประกอบกิจการ

2. จัดทำมาตรฐานการเลี้ยงดูเด็กที่มีอายุต่ำกว่า 6 ปี และมาตรฐานตัวบ่งชี้การพัฒนาคุณภาพเด็กในสถานรับเลี้ยงเด็ก

3. ส่งเสริม สนับสนุนด้านวิชาการ รูปแบบการพัฒนาเด็กปฐมวัย และการวิจัย รวมทั้งการมีส่วนร่วมในการพัฒนาครูพี่เลี้ยง

4. ติดตาม ดูแลคุณภาพ และมาตรฐานการจัดการศึกษาปฐมวัย

5. ส่งเสริมการจัดการศึกษานอกโรงเรียนและการศึกษาต่อเนื่องในการเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจแก่นักศึกษา เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องและประชาชนทั่วไป

ตัวอย่างกิจกรรมที่เคยทำคือที่การศึกษานอกโรงเรียน (กศน.) มีการอบรมครูพี่เลี้ยง ประมาณ 420 ชั่วโมง ปัจจุบันยังมีการดำเนินการอยู่แต่ไม่ได้ติดตามว่าต่อเนื่องหรือไม่

กระทรวงแรงงาน กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เป็นหน่วยงานหลักสนับสนุนให้นายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 100 คนขึ้นไป เปิดศูนย์เด็กเล็ก เป็นสวัสดิการให้เจ้าหน้าที่ คนงานผู้หญิง ซึ่งเป็นศูนย์เด็กเล็กที่มีเด็กอายุ 2 ขวบขึ้นไป ภารกิจคือ

1. ส่งเสริมการจัดสวัสดิการแรงงานทั้งในและนอกระบบแก่นายจ้าง ลูกจ้างในสถานประกอบกิจการ

2. ส่งเสริมการจัดตั้งศูนย์เลี้ยงเด็กเพื่อผู้ใช้แรงงานในสถานประกอบกิจการและชุมชนเพื่อเป็นสวัสดิการ ให้แก่ผู้ใช้แรงงานและครอบครัว

3. ประสานความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการดำเนินการ ศูนย์เลี้ยงเด็กในสถานประกอบกิจการและชุมชน

“มีต่อ”

ศูนย์เด็กเล็ก พื้นที่บ่มเพาะเด็กไทยมีคุณภาพ

ศูนย์เด็กเล็กมีความสำคัญต่อพัฒนาการ และการเจริญเติบโตของเด็กปฐมวัย ศูนย์เด็กเล็กที่ไม่มีความพร้อมในการดูแล จะส่งผลกระทบต่อการพัฒนาสติปัญญาของเด็กไทยในอนาคต เพราะเด็กมีการเจริญเติบโตที่ล่าช้า ไม่เต็มที่โดยเฉพาะด้านที่ช้าคือภาษาและกล้ามเนื้อมัดเล็ก ซึ่งเป็นรากฐานของสติปัญญา

ศูนย์เด็กเล็กบางครั้งใช้คำว่า “สถานรับเลี้ยงเด็ก” เมื่อก่อนจะใช้คำว่า “สถานรับเลี้ยงเด็กกลางวัน” ส่วนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะใช้คำว่า “ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก (ศพด.)” ทางกรมอนามัยเรียกว่า “ศูนย์เด็กเล็ก”

สิ่งที่น่าเป็นห่วง เมื่อวิเคราะห์จากข้อมูลการสำรวจพบว่า “ศูนย์เด็กเล็กอีกจำนวนหนึ่ง ยังขาดความพร้อม ทั้งในด้านคุณภาพ มาตรฐานการดูแลศูนย์เด็กเล็ก” โดยศูนย์เด็กเล็กในสังกัดองค์การบริหารส่วนท้องถิ่น จะพบปัญหามีของเล่นไม่เพียงพอ ของเล่นที่มีอยู่มีสภาพชำรุด รอการซ่อมแซม ห้องน้ำมีสภาพชำรุด และส่วนหนึ่งยังมีปัญหาไม่สามารถจัดการที่นอนให้เด็กนอนได้

ปัจจุบัน รูปแบบศูนย์เด็กเล็กในปัจจุบันมี 3 รูปแบบ

แบบที่ 1 บริการเลี้ยงเด็กกลางวันในครอบครัว บริการรับเลี้ยงเด็กในบ้านและรับเลี้ยงเด็กเป็นกลุ่ม ดำเนินการเป็นทางการและไม่เป็นทางการ การเลี้ยงเด็กในครอบครัว คือ ฝากกับคนใกล้ ๆ บ้าน จะมีการรับเลี้ยงเด็กเป็นกลุ่ม ๆ ซึ่งกลุ่มนี้ส่วนมากจะเป็นกลุ่มที่ไม่ได้เป็นทางการ

แบบที่ 2 สถานรับเลี้ยงเด็ก คือ สถานบริการรับเลี้ยงเด็กตั้งแต่ 5 คน ขึ้นไป ดำเนินการโดยภาครัฐ เอกชน ซึ่งต้องทำเรื่องขออนุญาตจากกระทรวงพัฒนาสังคม ดำเนินการทั้งภาครัฐและเอกชน

แบบที่ 3 การศึกษาระดับก่อนประถมศึกษา บริการพัฒนาเด็กในระบบโรงเรียน โดยจัดเป็นชั้นอนุบาล 1-3 และศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก รับเด็กตั้งแต่อายุ 3-6 ปี เช่น โรงเรียนอนุบาลและศูนย์พัฒนาเด็กเล็กรับตั้งแต่ 3 ขวบขึ้นไป

“ศูนย์เด็กเล็ก” บทบาทของใคร? ทำอะไร?

ด้วยสังกัดของศูนย์เด็กเล็กขึ้นกับหน่วยงานที่หลากหลาย ในบางหน่วยงานมีภารกิจที่จำเพาะ ดังนั้นบทบาทภารกิจหลักที่จำแนกได้มีดังนี้

กระทรวงมหาดไทย กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ภารกิจคือ

– ส่งเสริม พัฒนาการดำเนินงาน ศพด.ตามบทบาทหน้าที่และภารกิจของ อปท.

– ประสานความร่วมมือในการบริหารจัดการ ศพด. ในท้องถิ่นและชุมชน

– ศึกษา พัฒนาประสิทธิภาพของรูปแบบวิธีการจัดการศึกษาใน ศพด.

– ส่งเสริม สนับสนุนการจัดสรรงบประมาณเพื่อดำเนินงานใน ศพด.

– พัฒนาคุณภาพ มาตรฐานการจัดการศึกษา ศพด. ให้ครอบคลุมพื้นที่ของตนเอง

– ส่งเสริม สนับสนุนการจัดตั้ง ศพด.เพื่อให้บริการครอบคลุมทุกพื้นที่ทั่วประเทศ

“มีต่อ”